Một điều gì đó đã lặng lẽ thay đổi trên thị trường nghệ thuật toàn cầu trong thập kỷ qua. Hãy dạo bước qua các nhà đấu giá lớn như  Sotheby's, Christie's, Phillips, Millon , bạn sẽ nhận thấy điều đó ngay trong các phòng đấu giá. Hãy kiểm tra danh sách chờ tại  Art Basel Hong Kong. Nghệ thuật Châu Á, từng bị coi là mối quan tâm ngách của các chuyên gia khu vực, giờ đây đã tiến thẳng vào dòng chảy chủ lưu một cách vững chắc. Và các nhà sưu tập nghiêm túc đã bắt đầu chú ý.

Sự chuyển dịch này không phải là một xu hướng nhất thời được thúc đẩy bởi truyền thông (hype). Nó phản ánh một giá trị bền vững hơn: sự công nhận ngày càng tăng rằng nghệ thuật Châu Á là sự kết hợp giữa chiều sâu văn hóa, sức nặng lịch sử và sự khan hiếm nguyên bản-những yếu tố mà hiếm có loại tài sản nào khác có thể sánh kịp.

Figure Labubu được trưng bày trước một phiên đấu giá tại Bắc Kinh, Trung Quốc, tháng 6, 2026. Figure Labubu này sau đó đã được bán với giá là 1.08 triệu tệ. Ảnh: REUTERS

Một thị trường đã lặng lẽ trưởng thành

Trong một thời gian dài, thế giới nghệ thuật phương Tây luôn chiếm ưu thế trong các cuộc thảo luận về sưu tầm và đầu tư. Điều đó giờ đã thay đổi. Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Singapore đều đã sản sinh ra một thế sinh nhà sưu tập có tài sản ròng cực cao (HNWIs) mới. Họ đang tái định hình nhu cầu không chỉ ở địa phương, mà trên phạm vi toàn cầu.

Phạm vi của thị trường này rộng lớn đến kinh ngạc: từ gốm sứ Trung Quốc cổ đại và các hiện vật cung đình đến tranh sơn mài Việt Nam, điêu khắc Phật giáo, tranh in khắc gỗ Nhật Bản, cho đến các tác phẩm hội họa đương đại xuất xưởng từ Seoul và Thượng Hải. Mỗi danh mục đều có động lực thị trường riêng, các chuyên gia riêng và tệp nhà sưu tập riêng. Cùng nhau, chúng tạo nên một thị trường có cả chiều rộng lẫn đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Utagawa Hiroshige's 'Seba' (c. 1836/37) |

BST GEORGES LESKOWICZ, PARIS

Ba lý do các nhà sưu tập coi đây là một khoản đầu tư nghiêm túc

1. Sự khan hiếm là có thật

Điều này quan trọng hơn những gì mọi người thường thừa nhận. Một chiếc bình gốm cổ tuyệt đẹp thuộc thời kỳ phong kiến Trung Quốc không chỉ đơn thuần là món đồ cũ; số lượng của chúng còn lại trong tay các sưu tập tư nhân thực sự rất ít. Điều tương tự cũng xảy ra với các bản in khắc gỗ Nhật Bản của các bậc thầy lớn, hoặc các tác phẩm thuộc thế hệ đầu tiên của các nghệ sĩ đương đại Châu Á vốn đang thu hút sự chú ý của quốc tế. Khi nguồn cung bị giới hạn về mặt cấu trúc, trong khi nhu cầu liên tục tăng, cán cân kinh tế có xu hướng mang lại lợi thế cho nhà sưu tập theo thời gian.

2. Tệp người mua đã mang tính toàn cầu

Nghệ thuật Châu Á từng thăng trầm phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà sưu tập bản địa. Nhưng câu chuyện đó đã là quá khứ. Các nhà mua đến từ Châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Đông đã và đang đều đặn xây dựng danh mục đầu tư với các tác phẩm Châu Á-một phần để đa dạng hóa tài sản, một phần vì họ đã thực sự thấu hiểu và trân trọng giá trị nghệ thuật mà họ đang thưởng thức. Tệp nhu cầu mở rộng này đóng vai trò như một bộ khung ổn định. Sẽ rất khó để một đợt suy thoái kinh tế ở một khu vực có thể làm sụp đổ toàn bộ thị trường khi các nhà sưu tập đã trải dài khắp các châu lục.

3. Sức nặng vượt ra ngoài giá trị định giá

Có một giá trị không thể phủ nhận đối với những cổ vật đã vượt qua các triều đại, các tuyến đường thương mại, các cuộc chiến tranh và hàng thế kỷ thay đổi của thị hiếu. Chúng mang một loại quyền lực và uy tín mà các tài sản thuần túy đương đại hoặc mang tính đầu cơ không thể có được. Các tổ chức như bảo tàng  M+ museum ở Hong Kong và Bảo tàng Cung điện Quốc gia ở Đài Bắc (National Palace Museum) đã đóng vai trò then chốt trong việc củng cố sự công nhận này đối với công chúng quốc tế-những người vốn có thể chưa quen thuộc với lịch sử đằng sau tác phẩm.

 

Ấn vàng "Hoàng Đế Chi Bảo" được đúc năm 1823 trong thời kì vua Minh Mạng (triều Nguyễn), Việt Nam được bán với giá 6,1 triệu euros (153 tỷ VND). | MILLON 

Nghệ thuật Đương đại Châu Á: Một loại cơ hội khác biệt

Không phải nhà sưu tập nào cũng bị thu hút bởi cổ vật, và thị trường hoàn toàn có không gian cho điều đó. Các nghệ sĩ đương đại từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á đã và đang xây dựng được hồ sơ quốc tế vững chắc, trưng bày tại các hội chợ lớn, bước vào bộ sưu tập của các bảo tàng danh tiếng, và thu hút sự chú ý mang tính phê bình học thuật—yếu tố lịch sử luôn đi trước sự gia tăng giá trị mạnh mẽ trên thị trường.

 

Katsumata Chieko. Untitled (Mudai), 2005. Stoneware, 28.6 x 37.1 x 34.3 cm. Collection Chan-Palay. Photo : Richard P Goodbody.

Điều làm cho không gian này trở nên thú vị vào lúc này là sự giằng xé mà nó đang định hình: giữa truyền thống và đổi mới, giữa bản sắc nghệ thuật địa phương và thẩm mỹ toàn cầu. Những nghệ sĩ đương đại xuất sắc nhất của Châu Á không đơn thuần là rập khuôn theo phong cách phương Tây; họ đang tạo ra một thứ gì đó thực sự mới mẻ với điểm tựa là hàng thế kỷ văn hóa thị giác phía sau. Đó là một đề xuất nghệ thuật đầy thuyết phục, và những nhà sưu tập hiểu được điều này sớm thường sẽ là những người gặt hái được quả ngọt.

Mua sắm thông minh: Điều gì thực sự quan trọng?

Sự hào hứng xung quanh nghệ thuật Châu Á là có thật, nhưng sự phức tạp của nó cũng tỷ lệ thuận. Nguồn gốc lịch sử của tác phẩm (Provenance) là yếu tố cực kỳ quan trọng; sự khác biệt giữa một tác phẩm có hồ sơ chứng thực rõ ràng và một tác phẩm không có giấy tờ không chỉ dừng lại ở vấn đề học thuật, nó ảnh hưởng trực tiếp đến cả giá trị lẫn khả năng thanh khoản (bán lại). Tính xác thực (Authenticity) phải được thẩm định bởi những chuyên gia thực sự có chuyên môn. Tình trạng tác phẩm, lịch sử phục chế và hồ sơ triển lãm đều là những yếu tố cấu thành nên giá trị.

Không có rào cản nào là không thể vượt qua, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc đồng hành cùng các cố vấn am tường không còn là một lựa chọn tùy ý, đó là cách bạn tránh được những sai lầm đắt giá và xây dựng một bộ sưu tập nhất quán theo thời gian.

Zao Wou-Ki’s , 1985. Nguồn: Sotheby’s.

Về Asian Art Bridge

Asian Art Bridge  được xây dựng xung quanh một ý tưởng cốt lõi đơn giản: các nhà sưu tập bên ngoài Châu Á không phải đơn độc định hướng trên thị trường này. Chúng tôi làm việc với các nhà sưu tập, nhà đầu tư và những người đam mê nghệ thuật nghiêm túc để xác định các tác phẩm đích thực, giúp họ thấu hiểu giá trị của những gì họ đang sở hữu, từ đó xây dựng các bộ sưu tập mang cả ý nghĩa văn hóa lẫn giá trị lâu dài.

Điều đó đồng nghĩa với việc chúng tôi mang lại những danh mục tác phẩm được tuyển chọn khắt khe, sự hỗ trợ tư vấn chuyên sâu, và loại kiến thức thị trường chỉ có được từ nhiều năm làm việc chặt chẽ với nghệ thuật Châu Á dưới mọi hình thức.

 

Lời kết

Nghệ thuật Châu Á đã giành được vị trí xứng đáng ở trung tâm của các cuộc đối thoại sưu tầm toàn cầu, không phải nhờ vào các chiến dịch marketing, mà bởi vì bản thân các tác phẩm tự lên tiếng đòi hỏi điều đó. Đối với bất kỳ ai đang muốn xây dựng một bộ sưu tập kết hợp giữa sự quý hiếm nguyên bản, sự vang vọng của lịch sử và giá trị đầu tư thực chất, thật khó để tìm thấy một không gian nào thuyết phục hơn thị trường này vào lúc này.

 

Jeffery Chong Wang, Still life, 2023, Sơn dầu trên toan, 45 x 60 cm.  Art Busan 2025, BEXCO, Busan (8–11 May 2025). Nguồn: nghệ sĩ & WWNN.

Các câu hỏi thường gặp về Sưu tầm Nghệ thuật Châu Á (FAQs)

Nghệ thuật Châu Á có phải là một khoản đầu tư tốt không?

Nghệ thuật Châu Á ngày càng được coi là một khoản đầu tư dài hạn mạnh mẽ do tính quý hiếm, ý nghĩa văn hóa và nhu cầu quốc tế ngày càng tăng. Nhiều nhà sưu tập xem các tác phẩm nghệ thuật Châu Á vừa là tài sản văn hóa, vừa là cơ hội để đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Tại sao các nhà sưu tập quốc tế lại mua nghệ thuật Châu Á?

Các nhà sưu tập trên toàn thế giới bị thu hút bởi nghệ thuật Châu Á vì chiều sâu lịch sử, sự khan hiếm và sự hiện diện ngày càng tăng của danh mục này tại các bảo tàng cũng như các nhà đấu giá lớn. Nhu cầu đã mở rộng vượt ra ngoài biên giới Châu Á, lan sang Châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Đông.

Những loại nghệ thuật Châu Á nào có giá trị nhất?

Một số danh mục được săn đón nhiều nhất bao gồm:

• Gốm sứ Trung Quốc

• Tranh in khắc gỗ Nhật Bản

• Điêu khắc Phật giáo

• Tranh đương đại Châu Á

• Nghệ thuật sơn mài Việt Nam

• Cổ vật Hàn Quốc

Giá trị phụ thuộc vào tính xác thực, nguồn gốc (provenance), độ quý hiếm và mức độ nhận diện của nghệ sĩ.

Tôi nên bắt đầu sưu tầm nghệ thuật Châu Á như thế nào?

Các nhà sưu tập mới nên bắt đầu bằng việc hợp tác với các chuyên gia và phòng tranh uy tín-những nơi có thể cung cấp chuyên môn về tính xác thực, nguồn gốc lịch sử và xu hướng thị trường. Bắt đầu với một danh mục tập trung thường giúp xây dựng một bộ sưu tập dài hạn vững chắc hơn.

Tại sao nghệ thuật đương đại Châu Á ngày càng trở nên phổ biến?

Các nghệ sĩ đương đại Châu Á đang giành được sự công nhận quốc tế thông qua các phòng tranh, bảo tàng và hội chợ nghệ thuật lớn. Các nhà sưu tập ngày càng bị thu hút bởi các tác phẩm hòa quyện giữa ảnh hưởng truyền thống Châu Á với thẩm mỹ toàn cầu hiện đại.